Συν-εξάρτηση και Τζόγος: Πώς Επηρεάζεται η Οικογένεια από τον Εθισμό στα Τυχερά Παιχνίδια

Ο εθισμός στον τζόγο δεν αποτελεί ένα ατομικό πρόβλημα. Παρότι η διαταραχή τζόγου αφορά πρωτίστως το άτομο που παίζει, οι επιπτώσεις διαχέονται σε ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα. Οι οικονομικές συνέπειες, η απώλεια εμπιστοσύνης, οι συγκρούσεις και η ψυχική επιβάρυνση δημιουργούν ένα κλίμα αστάθειας που επηρεάζει βαθιά τις σχέσεις μεταξύ των μελών.
Σε πολλές περιπτώσεις, η οικογένεια εγκλωβίζεται σε ένα μοτίβο που ονομάζεται συν-εξάρτηση, ένα φαινόμενο ιδιαίτερα συχνό όταν υπάρχει εξάρτηση από τυχερά παιχνίδια.

Τι είναι η συν-εξάρτηση;

Η συν-εξάρτηση περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο οργανώνει τη ζωή, τη σκέψη και τη συμπεριφορά του γύρω από το πρόβλημα κάποιου άλλου. Στην περίπτωση του εθισμού στον τζόγο, τα μέλη της οικογένειας συχνά προσπαθούν:
• να ελέγξουν τη συμπεριφορά του παίκτη
• να καλύψουν οικονομικές απώλειες
• να δικαιολογήσουν ή να αποκρύψουν το πρόβλημα
• να διατηρήσουν την «εικόνα» της οικογένειας
Σταδιακά, το άτομο που βρίσκεται δίπλα στον εξαρτημένο χάνει τη δική του αυτονομία και μετατρέπεται σε «διαχειριστή» του προβλήματος. Η προσωπική του ταυτότητα υποχωρεί και η καθημερινότητά του περιστρέφεται γύρω από τον τζόγο του άλλου.

Πώς επηρεάζεται η οικογένεια από τον εθισμό στον τζόγο

Η εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια διαταράσσει την οικογενειακή ισορροπία σε πολλαπλά επίπεδα:
• Οικονομική αστάθεια
• Έλλειψη εμπιστοσύνης
• Συνεχείς συγκρούσεις
• Απόκρυψη και ψέματα
• Συναισθηματική απομάκρυνση
Το οικογενειακό περιβάλλον μετατρέπεται σε χώρο έντασης και αβεβαιότητας, όπου κυριαρχούν ο φόβος, η ντροπή και η σύγχυση.

Επιπτώσεις στα ενήλικα μέλη της οικογένειας

Ο/Η σύντροφος, οι γονείς ή τα ενήλικα παιδιά του ατόμου με διαταραχή τζόγου συχνά εμφανίζουν συμπτώματα έντονης ψυχολογικής επιβάρυνσης.
Μεταξύ άλλων παρατηρούνται:
• Διάβρωση της σχέσης σε συναισθηματικό και πρακτικό επίπεδο
• Ενοχές και ντροπή για την κατάσταση
• Αίσθημα εγκλωβισμού και αδιεξόδου
• Μείωση αυτοεκτίμησης
• Κοινωνική απομόνωση
• Άγχος και σωματοποιημένα συμπτώματα
• Καταθλιπτική διάθεση
• Διαταραχές ύπνου
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συν-εξαρτημένα άτομα μπορεί να χρειαστούν ψυχοθεραπευτική ή και ψυχιατρική υποστήριξη για να διαχειριστούν την ψυχοσυναισθηματική πίεση.
Συχνά δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: όσο ο παίκτης αποσύρεται στον «δικό του κόσμο», τόσο ο/η σύντροφος προσπαθεί να ελέγξει, να σώσει ή να καλύψει το πρόβλημα.

Οι επιπτώσεις στα παιδιά

Τα παιδιά σε οικογένειες όπου υπάρχει εθισμός στον τζόγο βιώνουν βαθιά συναισθηματική ανασφάλεια.
Απώλεια εμπιστοσύνης
Οι επαναλαμβανόμενες υποσχέσεις του γονέα ότι «θα σταματήσει» δημιουργούν ελπίδα που διαψεύδεται ξανά και ξανά. Το πρότυπο του γονέα κλονίζεται και η εμπιστοσύνη διαρρηγνύεται.
Αίσθημα αδυναμίας και ενοχής
Τα παιδιά συχνά αισθάνονται ανίσχυρα μπροστά στο πρόβλημα. Δεν μπορούν να το ελέγξουν, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να θεωρούν ότι φέρουν ευθύνη για αυτό.
Μείωση αυτοεκτίμησης
Η ενοχή και η σύγχυση επηρεάζουν αρνητικά την εικόνα που διαμορφώνει το παιδί για τον εαυτό του.
Άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα
Ο φόβος διάλυσης της οικογένειας, η οικονομική αστάθεια και οι συγκρούσεις δημιουργούν έντονο άγχος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εμφανίζονται αγχώδεις διαταραχές ή συμπτώματα κατάθλιψης.

Ντροπή και θυμός

Αν το πρόβλημα γίνει γνωστό στο κοινωνικό περιβάλλον, τα παιδιά μπορεί να βιώσουν στιγματισμό. Η ντροπή μπορεί να εναλλάσσεται με έντονο θυμό ή και επιθετική συμπεριφορά.
Ανασφάλεια διαβίωσης
Η οικονομική αστάθεια που συνοδεύει τον προβληματικό τζόγο μπορεί να επηρεάσει βασικές ανάγκες του σπιτιού, ενισχύοντας το αίσθημα ανασφάλειας.

Η παγίδα της συντήρησης του προβλήματος

Σε πολλές οικογένειες, η προσπάθεια «προστασίας» του εξαρτημένου οδηγεί άθελα στη συντήρηση του προβλήματος.
Η κάλυψη χρεών, η απόκρυψη της συμπεριφοράς ή η οικονομική ενίσχυση μπορεί να μειώνουν προσωρινά την ένταση, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος.
Ένα κρίσιμο σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι το εξής:
ο παίκτης χρειάζεται να σταματήσει τη συμπεριφορά του τζόγου – όχι απλώς να αποπληρώσει τα χρέη του. Εάν η συμπεριφορά παραμείνει, τα χρέη θα επανεμφανιστούν.
Η συν-εξάρτηση συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός αποφυγής της πραγματικής αντιμετώπισης.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Είναι σημαντικό να αναζητηθεί υποστήριξη όταν:
• η οικογένεια βιώνει έντονη ψυχική επιβάρυνση
• υπάρχει οικονομική αποσταθεροποίηση
• η επικοινωνία έχει διαρραγεί
• εμφανίζονται συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης σε μέλη της οικογένειας
• τα παιδιά παρουσιάζουν αλλαγές συμπεριφοράς
Η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει τόσο το άτομο με διαταραχή τζόγου όσο και τα συν-εξαρτημένα μέλη της οικογένειας.

Ζητήστε Υποστήριξη

Αν στην οικογένειά σας υπάρχει εθισμός στον τζόγο ή αν αναγνωρίζετε στοιχεία συν-εξάρτησης, η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει σοβαρότερες επιπτώσεις.
Η αντιμετώπιση της διαταραχής τζόγου δεν αφορά μόνο τον παίκτη — αφορά ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα.
Η αλλαγή ξεκινά με την αναγνώριση του προβλήματος και τη διεκδίκηση βοήθειας.